“Stop de grenzeloze verzameldrift van nutteloze data”

‘Nederland lijdt aan protocolitis’ stond deze week in de Volkskrant. De quote is opgetekend uit de mond van Wouter van den Berg van de VPH (de Vereniging Praktijkhoudende Huisartsen). Huisartsen in Nederland waarschuwen steeds vaker tegen allerlei perverse prikkels en systemen in de gezondheidszorg. Ze hebben het over een doorgegroeide bureaucratie en de negatieve uitwerkingen van de marktwerking. En ze waarschuwen ons dus ook voor te vergaande protocollering en voor een ‘grenzeloze verzameldrift van nutteloze data’.

Vooral dat laatste inzicht van de artsen deel ik volkomen. Uit groot enthousiasme voor het ‘meten is weten’-motto wordt in de gezondheidszorgsector elke dag meer en meer informatie gezocht, gekwantificeerd en bijgehouden. Daarbij zorgen de torenhoge verwachtingen van ‘big data’ ervoor dat er voortdurend nog meer olie op het vuur van de verzameldrift wordt gegooid. De vraag of al die data inderdaad tot meer praktisch toepasbare inzichten leiden wordt zelden gesteld. Aandacht voor de nadelen van de verzamelwoede is beperkt. En komt vrijwel nooit uit de onderzoekshoek. De gezondheidszorg moet immers gebaseerd zijn op evidentie.

In hun manifest leggen de artsen een link tussen de verzameldrift en het vertrouwen in de deskundigheid van de beroepsgroep. De huisartsen wijzen naar de rol van politiek, toezicht en zorgverzekeraars. Zo duiden ze de bestaande controlemechanismen die leiden tot al die dataverzameling. Wat mij betreft hadden de huisartsen ook naar de rol van (wetenschappelijk) onderzoek mogen wijzen. Onderzoek wordt nog veel te veel gezien als de neutrale facilitator van objectieve informatie over kwaliteit, risico’s en andere sturingsinformatie. Zo neutraal is die informatie echter niet. Bovendien, alleen al het feit dat onderzoek ook (kosten en registratie-)lasten meebrengt maakt dat er kritischer gekeken moet worden naar de rol die onderzoek speelt in die verzameldrift.

Greenhalgh (2014, BMJ) en anderen beschreven hoe ‘the evidence based tail [is] wagging the clinical dog’. Een te grote nadruk op de noodzaak voor meer evidentie om de gezondheidszorg te verbeteren kan ervoor zorgen dat we het doel voorbij schieten. Het signaal van de huisartsen dient daarom veel breder te worden opgepakt. Hopelijk dragen hun frustraties bij tot meer bezinning op dit vlak. Zinnige zorg vraagt immers om zinnig onderzoek.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.